Επιστημονική έρευνα: Συμβάλλει ο καφές στη ρύθμιση του βάρους;


Οι Έλληνες είναι ένας λαός που δείχνει ιδιαίτερη αγάπη στον καφέ. Πολλοί δε αναρωτιούνται τι επίδραση μπορεί να έχει στο μεταβολισμό και στο σωματικό βάρος. Συχνά, ακούγεται ότι ο καφές βοηθάει στο αδυνάτισμα ενώ, υπάρχουν και εκείνοι που ισχυρίζονται ότι η κατανάλωση καφέ μπορεί να οδηγήσει στην αύξηση της όρεξης, δηλαδή τελικά στο αντίθετο αποτέλεσμα. Ερευνητές από το Εργαστήριο Βιολογίας-Γενετικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και την εταιρεία Εμβιοδιαγνωστική, διερεύνησαν το θέμα αυτό και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο καφές συμβάλλει στη μείωση του σωματικού βάρους αλλά μόνο σε άτομα με συγκεκριμένο γενετικό προφίλ. Μάλιστα πρότειναν και πιθανό μηχανισμό που εξηγεί το αποτέλεσμα αυτό.


H έρευνα που δημοσιεύθηκε την πρόσφατα στο διεθνώς αναγνωρισμένο περιοδικό International Journal of Obesity, βασίστηκε σε λεπτομερή επιδημιολογικά, γενετικά και πειραματικά δεδομένα από 300 Έλληνες εθελοντές. Οι περισσότεροι εθελοντές υποβλήθηκαν σε γενετικό έλεγχο με την επιθυμία να διαμορφώσουν, με τη βοήθεια διαιτολόγου, μια εξατομικευμένη διατροφή με βάση το γενετικό τους προφίλ. Απάντησαν σε πλήθος ερωτήσεων που είχαν να κάνουν με τις διατροφικές τους συνήθειες, την όρεξη και άλλα στοιχεία από όπου διαπιστώθηκε αρχικά ότι η γενετική προδιάθεση για παχυσαρκία και το κύριο γονίδιο του μεταβολισμού του καφέ επηρεάζουν σημαντικά την όρεξη και το σωματικό βάρος. Στη συνέχεια μελέτησαν πειραματικά σε ομάδα εθελοντών σε πραγματικό χρόνο την επίδραση συγκεκριμένων ποσοτήτων καφέ στην επιλογή του είδους και της ποσότητας του φαγητού και στην έκκριση ορμονών που ελέγχουν την όρεξη, όπως της ασπροσίνης και της λεπτίνης.

Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν τελικά την αρχική υποψία ότι ο καφές μέσω της ορμόνης ασπροσίνης μειώνει την όρεξη και οδηγεί σε απώλεια κιλών αρκεί να ικανοποιούνται δύο «γενετικές συνθήκες». Δηλαδή το συγκεκριμένο όφελος του καφέ παρατηρείται σε σημαντικό βαθμό μονάχα στα άτομα τα οποία έχουν τη γενετική ιδιαιτερότητα στο γονίδιο (CYP1A2) που αυξάνει το μεταβολισμό του καφέ και ταυτόχρονα έχουν και γενετική προδιάθεση για παχυσαρκία, όπως αυτή μπορεί να διαπιστωθεί με τον έλεγχο 32 γονιδίων. Τα καλά νέα όμως είναι ότι ο συγκεκριμένος «γενετικός» συνδυασμός είναι αρκετά συχνός ιδιαίτερα στον ελληνικό πληθυσμό. Όπως έδειξε η μελέτη, οι Έλληνες που αγαπούν τον καφέ και καταναλώνουν περισσότερα από δύο ποτήρια την ημέρα διαθέτουν τον πολυμορφισμό του γονιδίου CYP1A2 που αυξάνει τον μεταβολισμό του, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό των παχύσαρκων ατόμων που εξετάστηκαν είχαν γενετική προδιάθεση για παχυσαρκία δηλαδή διέθεταν αρκετά από τα 32 γονίδια της παχυσαρκίας που μελετήθηκαν.


Η μελέτη ανοίγει δρόμους στους επιστήμονες να μελετήσουν χρήσιμους μοριακούς μηχανισμούς αντιμετώπισης της παχυσαρκίας που έχει πάρει επιδημικές διαστάσεις στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια, ενώ αφήνει και ένα μήνυμα αισιοδοξίας στους λάτρεις του καφέ που θα μπορούν τη σημερινή μέρα να απολαύσουν την αγαπημένη τους συνήθεια σκεπτόμενοι μια ακόμα πιθανή ευεργετική του δράση.