Παιδική παχυσαρκία: Πώς η μοριακή βιολογία βοηθά γονείς και διαιτολόγους;


Η παχυσαρκία αφορά περίπου ένα στα τρία παιδιά στην Ελλάδα. Τα περισσότερα υπέρβαρα ή παχύσαρκα παιδιά έχουν μειωμένη κοινωνική αποδοχή (είναι για παράδειγμα θύματα bulling στο σχολείο), αυτοεκτίμηση και ποιότητα ζωής γενικότερα.


Επίσης, είναι πλέον επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι τα παχύσαρκα παιδιά έχουν αυξημένες πιθανότητες να αναπτύξουν σακχαρώδη διαβήτη, καρδιαγγειακά νοσήματα, όπως έμφραγμα ή εγκεφαλικό, αρθροπάθειες και άλλα προβλήματα μελλοντικά. Δυστυχώς, πιθανά λόγω της υιοθέτησης του “δυτικού” τρόπου ζωής σε συνδυασμό με την πρόσφατη οικονομική κρίση, η Ελλάδα έχει πλέον τη θλιβερή παγκόσμια πρωτιά στην παιδική παχυσαρκία, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ΠΟΥ (παγκόσμιου οργανισμού υγείας WHO). Είναι προφανές ότι το περιβάλλον, οικογενειακό και κοινωνικο-οικονομικό, έχει ίσως τη μεγαλύτερη ευθύνη στο σοβαρότατο πρόβλημα υγείας που αντιμετωπίζει η Ελλάδα σήμερα και το οποίο ονομάζεται παιδική παχυσαρκία.


Σε ένα τέτοιο νοσογόνο περιβάλλον τι μπορεί να προσφέρει η μοριακή βιολογία και ειδικότερα η γενετική επιστήμη; Πώς μπορεί να βοηθήσει τα ήδη παχύσαρκα παιδιά ή να αποτρέψει την εξέλιξη ενός  βρέφους σε παχύσαρκο παιδί;


Η σχετική επίδραση του περιβάλλοντος και των γονιδίων μελετήθηκε σε χιλιάδες παιδιά και κυρίως σε διζυγωτικούς διδύμους, δηλαδή σε δίδυμα παιδιά που δεν είναι πανομοιότυπα αλλά διαφέρουν μεταξύ τους τουλάχιστον στα μισά τους γονίδια. Οι μελέτες αυτές βοήθησαν στην ανακάλυψη δεκάδων γονιδίων που σχετίζονται με παιδική παχυσαρκία σε κατά τ’ άλλα υγιή παιδιά. Το συγκεκριμένα γονίδια έχουν να κάνουν κυρίως με την όρεξη και ειδικότερα με δύο μηχανισμούς. Ο πρώτος αφορά το αίσθημα του κορεσμού δηλαδή με το πόσο εύκολα χορταίνουν. Ο δεύτερος έχει να κάνει με μία “υπερβολική αντίδραση” στα διατροφικά ερεθίσματα, δηλαδή στο πόσο επηρεάζονται (“κολλάνε”) από οσμές ή εικόνες συγκεκριμένων φαγητών.


Επιπλέον, έχουν βρεθεί πολλές μικρές τροποποιήσεις γονιδίων αλλά και ποικιλότητα στον αριθμό των αντίγραφων κάποιων γονιδίων που επηρεάζουν το μεταβολισμό των διαφόρων συστατικών των τροφών, όπως για παράδειγμα την πέψη των